Najlepszy automat do nurkowania – I stopień

ZNAJDŹ ARTYKUŁ

SZUKAJ NA BLOGU.

Najlepszy automat do nurkowania – wybór I stopnia regulatora

Jaki jest najlepszy automat nurkowy? Pytanie o wybór konkretnego modelu automatu do nurkowania jest jednym z częściej zadawanych na grupach nurkowych. Zwykle dyskusja toczy się między zwolennikami jednej lub drugiej marki automatów do nurkowania. W tym artykule chciałbym kompletnie pominąć kwestię producenta i skupić się na wyborze konkretnego typu I stopnia automatu oddechowego. 

Dlaczego potrzebujesz automatu uniwersalnego?

Rozwój każdego nurka przebiega w odmienny sposób. Nie ma najlepszej i jedynie słusznej drogi. Rozpoczynając swoją przygodę z nurkowaniem nie wiesz dokąd cię zaprowadzi i jakie miejsca odwiedzisz. Różne typy nurkowań będą wymagały stosowania odmiennych rozwiązań. Wybór sprzętu nurkowego jest więc ogromny. Dzięki temu, producenci mogą sprostać wielu, czasem bardzo różnym potrzebom. 

Obserwując komisy nurkowe, zauważysz oferty sprzedaży kompletnych zestawów automatów nurkowych: do pojedynczej butli, do twinsetu czy sidemountu. Jedną z przyczyn może być zmiana konfiguracji sprzętowej. Przy przesiadce na inny system, posiadany wcześniej automat może nie spełniać dobrze swojej roli. Najczęściej wynika to z jego budowy i sposobu ułożenia portów wysokiego i niskiego ciśnienia. 

 

Konfiguracja z pojedynczą butlą

 

Wzrost popularności nurkowania z butlami bocznymi powoduje, że sporo nurków chce sprawdzić co sidemount może im zaoferować. Niestety, najpopularniejsze automaty do pojedynczej butli czy twinsetu nie nadają się do tego celu lub ich stosowanie nie jest optymalne. 

Czy jest więc na rynku uniwersalny rodzaj I stopnia automatu oddechowego? Taki, przy którym zmiana pomysłu na nurkowanie nie będzie wymuszała zakupu nowych automatów? 

 

Konfiguracje nurkowe I stopnia regulatora

Poniżej możesz zobaczyć popularne konfiguracje sprzętowe, z wykorzystaniem różnych typów I stopni. Oczywiście nie są to jedyne możliwe rozwiązania. Na rynku jest spora liczba różniących się detalami automatów. Przedstawione przykłady obejmują często spotykane modele I stopni i rozwiązania konfiguracyjne jakie spotkasz na rodzimych nurkowiskach.

  • Butla pojedyncza, wersja rekreacyjna 70/90

Jest to najpopularniejsza konfiguracja w nurkowaniu. To od niej zaczynają swoją przygodę praktycznie wszyscy nurkowie. Możesz wykorzystać praktycznie dowolny rodzaj I stopnia. Najczęściej spotykane są podstawowe modele I stopnia danego producenta. Charakteryzują się zwartym i niedużym korpusem o stałym układzie portów wysokiego (HP) i niskiego (LP) ciśnienia.

Przykładem tego typu automatów są: Apeks DS4, Tecline R4, Scubapro MK17, Mares 62X, itp. Te automaty możesz też z powodzeniem wykorzystać w niektórych innych konfiguracjach sprzętowych.

 

Automat do nurkowania Tecline R4 - prowadzenie węży

 

Spójrz na zdjęcie powyżej i zwróć uwagę na układ węży. Na pewno dostrzeżesz, że nie jest on idealny. Część przewodów może wystawać poza obrys nurka. Nie jest to przeszkoda w nurkowaniu, jednak sam układ węży nie jest na pewno w takim wypadku optymalny. 

 

Automat nurkowy Tecline R4 - układ węży w pojedynczej butli

 

 

  • Butla pojedyncza, wersja rekreacyjna 70/90 – automat dedykowany

Rozwiązaniem problemu odstających węży jest zastosowanie automatów dedykowanych. Pierwszy tego typu automat na rynek wprowadziła polska firma Tecline. Zoptymalizowano położenie portów LP i HP. Dzięki temu, sylwetka nurka jest opływowa i żaden wąż nie wystaje poza jego obrys. Był to swoisty przełom na rynku nurkowań rekreacyjnych. Wykorzystanie dedykowanego do pojedynczej butli I stopnia automatu ma pozytywny wpływ na bezpieczeństwo samego nurka.

Do dedykowanych automatów w konfiguracji z pojedyncza butlą możemy obecnie zaliczyć: Tecline V1 Ice czy OMS Airstream Evoque.

Wadą tego typu automatów jest trudność wykorzystania ich w innej konfiguracji. Zwykle układ węży jest wtedy daleki od optymalnego. 

Jeśli jednak nurkowanie z pojedyncza butla to twoja ścieżka w eksploracji podwodnego świata, to będzie to zdecydowanie lepsza opcja niż omawiany w tym artykule automat uniwersalny. Nie da się ukryć, że najlepszy automat do konfiguracji z butlą pojedynczą to automat dedykowany.

 

Najlepszy automat do konfiguracji z pojedynczą butlą

 

 

  • Butla pojedyncza, wersja “semi-tec”, zawór podwójny – automat dedykowany

Nurkując w zimnych wodach często spotkasz się z butlami z podwójnym zaworem. Pozwala to rozdzielić zadania spoczywające na I stopniu na dwa niezależne automaty. Dzięki temu, znacząco obniżasz ryzyko zalodzenia I stopnia, przy wystąpieniu bardzo dużego obciążenia/przepływu gazu przez automat.
Zastosowanie 2 dedykowanych regulatorów do pojedynczej butli również w tym wypadku pozwala zachować optymalny i bezkolizyjny układ węży oraz opływową sylwetkę.

 

Automat dedykowany do zestawu z podwójnym zaworem

 

  • Zestaw podwójny – twinset, konfiguracja Hogarthian

Poniżej znajdziesz przykład stosowania najpopularniejszych automatów podstawowych w konfiguracji dwubutlowej. Mogą być z powodzeniem stosowane te same regulatory, jak w konfiguracji z pojedynczą butlą. Będą to więc modele: Scubapro MK17, Apeks DS4, Tecline R4, Mares 62x, itp. Odpowiednie ułożenie automatów pozwala poprawnie prowadzić węże LP i HP. Nic nie wystaje poza obrys nurka.

Wadą stosowania tego typu I stopni automatów w konfiguracji 2-butlowej jest niewątpliwie mocne pozaginanie węży. Z czasem może to doprowadzić do ich uszkodzenia lub mocnego zagięcia, które utrudni lub uniemożliwi przepływ gazu. 

 

Automat standardowy Twinset

 

Z kolei całkowicie poziome ułożenie I stopnia znacząco zmniejsza ilość miejsca na głowę, co może się przekładać na niepoprawną pozycję pod wodą.

 

Apeks DS4 ułożenie poziome twinset

 

  • Zestaw podwójny – twinset, automaty dedykowane

Odpowiedzią na postawione wyżej problemy jest zastosowanie dedykowanych automatów do twinsetu. Przy ich stosowaniu układ węży jest zoptymalizowany. Nie występuje kolizja przewodów, zagięcia zostały zredukowane, nic nie wystaje również poza obrys nurka.  Dedykowane I stopnie nurkowe występują w wersji prawej i lewej. Do takich konstrukcji możemy zaliczyć: Mares 25x, Apeks Tek3, Tecline V2 Ice, itp.

Zwróć uwagę, że te dedykowane konstrukcje zapewniają różną ilość miejsca i swobody dla głowy nurka.

Zasadniczą wadą tego typu automatów nurkowych, jest ich mała uniwersalność i możliwość stosowania w innych konfiguracjach. Podobnie zresztą, jak w przypadku dedykowanych I stopni do pojedynczej butli.

 

Apeks Tek3 w konfiguracji backmount

fot. Internet, autor nieznany

 

Dedykowane automaty do twinsetu - wybór I stopni

 

 

  • Sidemount – zestaw podwójny boczny – automaty standardowe

Nurkowanie z wykorzystaniem butli bocznych wymusza bardzo konkretną potrzebę prowadzenia węży. Standardy i procedury nurkowania w systemie sidemount nie przewidują dowolności w tym zakresie. Wykorzystanie podstawowych modeli automatów nie jest optymalne. Wyprowadzenie portów LP powoduje podczas nurkowania mocne zagięcia węży w newralgicznych punktach. To znacznie wpływa na komfort i bezpieczeństwo użytkowania tych automatów.

 

Zastosowanie automatów standardowych w sidemount

fot. Scubaboard

 

  • Sidemount – automaty dedykowane (konfiguracja klasyczna)

Dedykowane I stopnie do nurkowania w konfiguracji bocznej to automaty nurkowe z tzw. piątym portem umieszczonym osiowo i obrotową głowicą. Taka budowa pozwala sprostać wszystkim wymaganiom i procedurom nurkowania w systemie sidemount. Unikasz nadmiernej plątaniny węży i punktów zaczepu. Możliwość obrotu głowicy z portami LP wokół własnej osi pozwala swobodnie operować II stopniami bez zaginania węży LP.

Do takich automatów możemy zaliczyć: Tecline R2, Apeks DST, Scubapro Mk20/25, Mares 28xr, itp.

 

Zestaw automatów do konfiguracji sidemount

 

 

Kątówki przy automatach

Popularną metodą rozwiązywania problemu ze nieoptymalnie układającymi się wężami jest wykorzystanie tzw. kątówek. Ortodoksyjni nurkowie na pewno nie zgodzą się z takim postępowaniem. Może to być dodatkowe miejsce przecieku lub awarii.

Każdemu nurkowi zostawiam do rozważenia za i przeciw stosowania tego typu rozwiązań pośrednich. Poniżej przykład wykorzystania kątówek przy I stopniu automatu oddechowego do optymalizacji układu węży.

 

Wykorzystanie kątówek w automatach nurkowych

fot. Internet, autor nieznany

 

Uniwersalny = najlepszy automat

W mojej ocenie, najlepszy automat do nurkowania to jednocześnie najbardziej uniwersalny regulator. Taki, który może rozwijać się razem z tobą i sprostać wielu różnym wymaganiom bez konieczności jego zmiany. O tym, czy w każdej sytuacji będzie on optymalnym wyborem przeczytasz w dalszej części artykułu.

 

Najlepszy automat, czyli uniwersalny I stopień

Jakie cechy powinien mieć zatem uniwersalny I stopień automatu do nurkowania?:

  • możliwość wykorzystania w dowolnej konfiguracji nurkowej,
  • zbliżony do optymalnego układ węży LP i HP.

Budowa takiego automatu powinna więc uwzględnić:

  • obrotową głowica z portami LP na obwodzie,
  • port LP w osi automatu, tzw. 5 port,
  • 2 wyjścia HP po przeciwnych stronach korpusu.

 

Zasada działania obrotowej głowicy w automacie nurkowym

fot. Materiały reklamowe Mares

 

Tego typu budowa I stopnia automatu pozwala z powodzeniem zastosować go do wszystkich popularnych konfiguracji nurkowych.

Takim uniwersalnym produktem, są w mojej ocenie automaty: Apeks DST, Tecline R2, Scubapro Mk20/25, Mares 28xr itp. Jak zobaczysz na poniższych zdjęciach, sprawdzają się również w innej niż siedemount, konfiguracji sprzętowej.

 

  • Z pojedynczą butlą – niestety najmniej optymalny układ węży, podobnie jak podstawowy typ I stopnia automatu nurkowego.

 

Mares 82X - automat z obrotowa głowicą i 5 portem

 

  • Twinset – bardzo dobre prowadzenie węży. Wykorzystano osiowy port i obrotową głowicę. 

 

Optymalny układ węży w Tecline R2

 

  • Sidemount – konfiguracja optymalna pod każdym względem.

 

Dedykowane automaty do sidemount - Mares 28XR

 

Jest jeden aspekt, w którym taki regulator może sprawdzać się nawet lepiej, niż dedykowane rozwiązania dla twinsetu. Tak jest moim zdaniem w przypadku korzystania z długiego węża. Przy jego uwalnianiu głowica obraca się i nie powstaje żadne zagięcie. Wąż jest nieznacznie dłuższy niż przy wykorzystaniu innych I stopni i trudniejszy do zniszczenia. Nawet w przypadku używania dużej siły, o co w stresie nietrudno. Na poniższych zdjęciach możesz zaobserwować różnicę w pracy długiego węża.

 

Najlepszy automat nurkowy - praca w konfiguracji twinset

 

Zagięcie węża w dedykowanych automatach

 

I stopień “hybrydowy” 

Wkrótce na rynku powinien pojawić się nowy rodzaj automatu.  Jest to model NX700  polskiej marki Xdeep.  Jest to nowa koncepcja i spojrzenie na uniwersalny automat nurkowy oraz możliwość jego wykorzystania w różnych konfiguracjach sprzętowych. Obrotowa głowica działa na nieco innej zasadzie niż w klasycznych automatach Apeks, Mares, Scubapro, Tecline, itp. Mianowicie nie została umieszczona w osi automatu a na jego przodzie. Dodatkowo użytkownik ma możliwość za pomocą wkręcanego pinu zablokować jej położenie lub umożliwić swobodny obrót wokół osi. 

Zastosowanie  modelu NX700 w konfiguracji z zestawem podwójnym typu twinset.

 

Automat do nurkowania Xdeep

fot. Materiały producenta, Xdeep

 

Koncepcja zastosowania automatu Xdeep NX700 w zestawie z butlą pojedynczą i rekreacyjnym układem węży.

 

Automat do nurkowania Xdeep

fot. Materiały producenta, Xdeep

 

Na dzień pisania tego artykułu  automat nie jest dostępny na rynku i nie jest znana ostateczna data jego wprowadzenia. Nie miałem również możliwości testowania osobiście I stopnia marki Xdeep.  Czas pokaże czy ta koncepcja spełni wszystkie pokładane w niej nadzieje, przyjmie się w środowisku nurkowym, a przede wszystkim, czy będzie to kolejny rodzaj uniwersalnego automatu nurkowego.

Informację na jego temat przedstawiam w tej chwili jako ciekawostkę. 

Cena reduktora nurkowego z obrotową głowicą

Koszt zakupu takiego automatu, w stosunku do podstawowych, „uniwersalnych” tylko z nazwy, modeli I stopni, jest zwykle wyższy. Jeśli jednak porównasz go do dedykowanych rozwiązań, przeznaczonych do pojedynczej butli czy twinsetu, to okaże się, że jest on już bardzo podobny. Zakup uniwersalnego I stopnia z obrotową głowicą pozwala uniknąć problemu odsprzedaży używanego sprzętu. Nie będzie więc konieczności zmiany na bardziej dopasowany automat, w przypadku twojego rozwoju i zmiany konfiguracji

 

Mares 28XR - automat nurkowy z obrotową głowicą

 

Automat dedykowany a automat uniwersalny

W sytuacji, w której mając odpowiedni bagaż doświadczeń nurkowych zdecydowanie preferujesz konkretny typ konfiguracji, warto abyś rozważył zakup dedykowanych automatów do tego typu nurkowań. W większości wypadków budowa takiego regulatora będzie zbliżona do ideału pod względem poprawności układu węży czy wspierania prawidłowej pozycji głowy. 

Miejsce powstania artykułu

Chciałbym zwrócić uwagę na ważną kwestie. Artykuł powstał w wyniku obserwacji naszego lokalnego środowiska nurkowego i moich własnych doświadczeń. Wykorzystanie I stopni, z osiowym portem i obrotową głowicą, w konfiguracji twinset jest dużo powszechniejsze w innych krajach. Jest zwykle pierwszym wyborem przed podstawowymi modelami popularnych automatów, o stałym układzie portów LP. U nas jest dokładnie odwrotnie. Częściej spotykam się z wykorzystaniem dedykowanych do tej konfiguracji automatów, takich jaj wspomniany Tecline V2Ice czy Apeks TEK3.

Popularność wykorzystania podstawowych modeli I stopni (Apeks DS4, Tecline R4, itp.) wynika przede wszystkim z ich atrakcyjnej ceny i do pewnego stopnia możliwości wykorzystania ich w innych typach nurkowań.

 

Doradztwo w zakresie doboru optymalnego sprzętu nurkowego

Jeśli nie jesteś pewien jaki rodzaj sprzętu jest dla ciebie odpowiedni zapraszamy do naszego centrum, gdzie nasi doradcy sprzętowi pomogą wybrać optymalną konfigurację. Porozmawiamy o różnych rozwiązaniach sprzętowych, ich wadach i zaletach. Ostatecznie zdobyte informację zweryfikujesz już pod wodą. Oferujemy możliwość wypożyczenia szerokiego zakresu sprzętu testowego od różnych producentów. 

 

Automat do nurkowania Tecline R2 z obrotową głowicą

 

Podsumowanie wyboru najlepszego automatu do nurkowania

Zakup I stopnia z obrotową głowicą i osiowo umieszczonym portem jest najbardziej uniwersalnym i przyszłościowym rozwiązaniem przy rozpoczęciu przygody z nurkowaniem. Niezależnie w jaką stronę potoczy się twoja podwodna kariera, nie będziesz zmuszony zmieniać zakupionego I stopnia automatu nurkowego. Uniwersalny regulator będzie zapewniał możliwość wykorzystania go zarówno przy pojedynczej butli, podwójnych typu twinset i sidemount czy też butli bocznej stage. W ten sposób twój pierwszy automat może towarzyszyć ci przez całe lata przygody z nurkowaniem. Jedyną dodatkowa inwestycją i koniecznością będzie zmiana długości węży na dopasowane do twojej aktualnej konfiguracji. 

Zaoszczędzone w ten sposób środki możesz wykorzystać na szkolenia nurkowe czy własne  nurkowania. W dużo większym stopniu wpłynie to na twoje bezpieczeństwo, niż zakup najdroższego automatu nurkowego.

Automat z obrotową głowicą i osiowym “5” portem dzięki swojej uniwersalności to “najlepszy automat do nurkowania”, oczywiście w mojej ocenie.

 

 

ZAPISZ SIĘ DO NEWSLETTERA

Bądź na bieżąco z ciekawymi artykułami, planami wyjazdów i promocjami na sprzęt